Jaarlijks ontwikkelt één op de vier Nederlanders een diagnosticeerbare psychische stoornis, zoals een stemmingsstoornis, angststoornis of verslaving (Nemesis 3, Trimbos-instituut). Waarom is er zoveel psychisch lijden in een welvarend land met een hoge levenskwaliteit en een van de beste geestelijke gezondheidszorgsystemen ter wereld? Je zou verwachten dat welvaart en levenskwaliteit gecorreleerd zouden zijn met een toename van mentaal welzijn, maar het omgekeerde lijkt het geval te zijn. Waarom vertalen indicatoren voor levenskwaliteit en welvaart zich niet in een goede geestelijke gezondheid? Het doel van dit project is om te onderzoeken of de toegenomen prevalentie van psychische problemen causaal verband kan houden met het streven naar het onbereikbare ideaal van individuele persoonlijke autonomie.
Autonomie was oorspronkelijk een politiek concept dat van toepassing was op natiestaten en steden. In de afgelopen 200 jaar begonnen filosofen het concept van autonomie toe te passen op individuen. Personen werden behandeld als zelfbepalend, in staat om hun eigen keuzes te maken en ernaar te handelen. Het verlangen naar individuele autonomie in het Westen is mogelijk een bepalende factor geweest die heeft geleid tot onze huidige geestelijke gezondheidscrisis. Onze hypothese is dat het nastreven van dit onbereikbare ideaal heeft geleid tot veel van de kwalen van de moderne samenleving – stress, uitputting, trauma, burn-out, eenzaamheid en gevoelens van zinloosheid en leegte.